اهداف و آرمانهای حکومت
30 بازدید
محل نشر: قبسات » تابستان و پاییز 1380 - شماره 20 و 21 » (9 صفحه - از 48 تا 56)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
اشاره این مقاله که از سری مقالات دانشنامه امام علی(ع) است کوشیده تا اهداف حکومت از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام را تبیین کند. و بر این اساس پاسخ به این سه پرسش را وظیفه خود می‏داند: 1ـ امام علی چه اهدافی را برای حکومت خود یا حکومت اسلامی ترسیم می‏کند. 2ـ امام علی در میان اهداف حکومت، کدام را مقدم می‏شمرد. 3ـ آیا امام علی به اهداف حکومت خود دست یافت. در پاسخ سئوال اوّل می‏توان گفت که امام علی علیه‏السلام اجرای قانون خدا را هدف حکومت می‏داند. یعنی موازین الهی را برپا و شرع را پاس دارد. و در پاسخ سئوال دوّم باید گفت که امام علی علیه‏السلام نظم مقید را مقدم بر هر چیزی می‏داند. البته نه نظمی که به بقاء ظالمان و ستمگران بیانجامد و هم‏چنین عدل مقدم بر دیگر ارزش‏های اجتماعی است و نیز ارزش‏های معنوی بر مصالح مادی مقدم است و در پاسخ سئوال سوّم می‏توان گفت که فرصت کافی برای اعمال اصلاحات و عینی ساختن غایات مورد نظر در اختیار حضرت قرار نگرفت. 1. اهداف حکومت نگاه امام علی علیه‏السلام را به اهداف حکومت، می‏توان ناظر به سه جنبه مختلف این موضوع دانست و براساس این ابعاد، بیانات حضرت را از هم تفکیک کرد: جنبه اوّل، اهداف عام حکومت است؛ اهدافی که هیچ دولتی نمی‏تواند آنها را نادیده انگارد؛ زیرا حذف این اهداف، محو فلسفه وجودی حکومت است. جنبه دوم، اهداف خاص حکومت اسلامی است که از اسلامی بودن دولت برمی‏خیزد و حکومت به اقتضای اسلامیت خویش به دنبال آنها است. حذف این اهداف یا بی‏اعتنایی به آنها، صبغه اسلامی حکومت را از بین می‏برد. جنبه سوم، اهداف مخصوص حکومت علوی است که امیرالمؤمنین آنها را با الهام از اسلام و با توجه به مقتضیات ویژه عصر خویش، در نظر گرفته است. 1ـ 1. اهداف عام حکومت احتیاج جامعه بشری به حکومت، نیازی ضروری و آشکار است. درکِ این ضرورت نزد عقل، نه از آن رو است که خرد «حکومت» را «مطلوبٌ به نفسه» می‏شناسد و مانند عدالت «حُسن ذاتی» در آن می‏بیند، بلکه برخاسته از نیازی است که بی‏اعتنایی بدان، زندگی اجتماعی را با خلل جدّی
آدرس اینترنتی